fbpx
 

İNSAN ZEKASININ CATTEL- HORN -CARROL KURAMI

İNSAN ZEKASININ CATTEL- HORN -CARROL KURAMI

ÖZET Psikoloji biliminin temel hedeflerinden biri, insan davranışlarını ve söz konusu davranışların
altında yatan zihinsel süreçleri anlamak ve açıklamaktır. Bireysel farklılıklar söz konusu oldu-
ğunda ise “zekâ” psikolojik ölçüm araçları kullanılarak değerlendirilen özelliklerin başında
gelmektedir. Günümüzde ‘zekâ’ kavramı ile ilgili genel geçer ve kesin bir tanıma henüz ulaşılamamış
olmakla birlikte, kavramsal düzeyde farklı kuramcılar tarafından çeşitli tanımlar yapılmıştır.
Kamphaus ve ark., zekâ testlerinin tarihçesini genel düzeyde ölçme, klinik profil analizi, psikometrik
profil analizi ve zekâ testi yorumunda kurama başvurma olmak üzere dört temel akıma dayanarak
tanımlamışlardır. Zihinsel Yetilerin Cattell-Horn-Carroll Kuramı dördüncü dönemi
tanımlayan yaklaşımdır. CHC Kuramı, insan bilişsel becerilerinin yapı ve içeriği ile ilgili geleneksel
iki kuramın ortaklığından oluşan bir kuramdır. Bu kuramlardan ilki Cattell ve Horn’un Gf-Gc
(Akıcı Zekâ-Kristalize Zekâ) Kuramı, ikincisi ise Carroll’un (1993) Üç-Tabakalı Modeli’dir. CHC
Kuramı McGrew (1997) tarafından geliştirilmeye başlanmış ve Flanagan’ın katkılarıyla yenilenmiştir.
Kuramda 10 geniş beceri kümesi ve bunların altında yer alan 70 daha sınırlı beceri bulunmaktadır.
Bu yazı çerçevesinde, CHC kuramı klinik bağlamda tanıtılmıştır.